PDA

View Full Version : L'hélium, un gaz devenu trop rare pour en gonfler des ballons



Liti
18-02-2013, 04:56 PM
L'hélium, un gaz devenu trop rare pour en gonfler des ballons



Les fêtes sont l'occasion de lâchers de ballons gonflés à l'hélium un peu partout sur la planète, mais cette tradition pourrait disparaître car on observe une pénurie de ce gaz plus léger que l'air.

Hầu như ở khắp mọi nơi trên hành tinh này, lễ hội là dịp để thả những chiếc bong bóng được bơm phồng khí heli. Tuy nhiên, truyền thống này có thể sẽ biến mất vì khí heli, loại khí nhẹ hơn không khí này, hiện đang bị khan hiếm.

Il n'est pas possible de fabriquer l’hélium de manière artificielle. Pour l'heure, c’est un co-produit du gaz naturel, et il est plus ou moins abondant selon les gisements. Le champ gazier d'Amarillo, au nord du Texas, fait des Etats-Unis le premier pays producteur d'hélium, avec les trois quarts de l'offre mondiale. Mais l'usine américaine est vieillissante, tout comme le réseau de gazoducs, construits dans les années 1920, pour assurer l'approvisionnement de l'aviation militaire. Les installations sont en cours de maintenance, d'où un ralentissement de la production. Le deuxième exportateur mondial, c'est l'Algérie, où l'hélium est produit lors de la liquéfaction du gaz naturel. Mais l'Algérie produit moins de ce gaz naturel, expédié par bateau, depuis que l'Europe a ralenti sa consommation de gaz, ce qui fait chuter d'autant les quantités d'hélium algérien.

Ta không thể sản xuất khí heli nhân tạo. Hiện nay, heli vẫn là một đồng sản phẩm khí tự nhiên và sản lượng khí này có dồi dào hay không là tuỳ thuộc vào các mạch quặng khí đốt. Với kho khí heli ở Amarillo, phía Bắc Texas, Hoa Kỳ là quốc gia đầu tiên sản xuất heli, cung ứng ¾ nhu cầu toàn thế giới. Tuy nhiên, nhà máy sản xuất heli của Mỹ và mạng lưới các đường ống, được xây dựng vào những năm 1920, hiện đã quá cũ kỹ để có thể bảo đảm cung ứng heli cho ngành hàng không quân sự. Các thiết bị đang được bảo trì, nên tốc độ sản xuất heli bị chậm lại. Quốc gia xuất khẩu heli đứng thứ 2 trên thế giới là Algeria. Tại quốc gia này, heli được sản xuất trong quá trình hoá lỏng khí đốt tự nhiên và được vận chuyển bằng tàu. Nhưng Algeria đã sản xuất loại khí tự nhiên này ít hơn kể từ khi châu Âu bắt đầu giảm tiêu thụ khí đốt. Chính điều này đã làm sụt giảm sản lượng khí heli của Algeria.

Or dans le même temps, la consommation d'hélium s'est fortement accrue, notamment dans les pays émergents, en Chine, en Inde. L'hélium n'est pas uniquement le gaz des ballons plus légers que l'air : il sert à refroidir les aimants des scanners dans l'imagerie médicale, il sert à la fabrication des puces électroniques, à la fibre optique. D'où la pénurie actuelle et l'augmentation des prix : trois dollars le m3, c'est déjà le double du prix de l'an 2000 et l'industriel américain Praxair annonce 30% de hausse en janvier prochain.

Tuy nhiên cũng trong cùng thời điểm, việc tiêu thụ heli đã tăng lên đáng kể, nhất là ở các nước mới nổi như Trung Quốc, Ấn Độ. Heli không chỉ là loại khí trong bóng bay nhẹ hơn không khí: nó còn được sử dụng để làm mát nam châm trong các máy quét hình ảnh y tế, được sử dụng trong sản xuất các vi mạch điện tử, trong sản xuất sợi quang học. Vì vậy, tình trạng khan hiếm đã làm giá heli tăng lên: 3 đôla cho mỗi m3, giá đã được tăng lên gấp đôi so với năm 2000 và nhà sản xuất Praxair của Mỹ thông báo rằng giá sẽ được tăng lên thêm 30% vào tháng 1 năm 2013.

Le Japon, premier importateur d'hélium, s'inquiète. La société nippone Taiyo a monté une co-entreprise avec une compagnie américaine dans l'Etat du Wyoming pour développer l'extraction de l'hélium ; elle vient aussi de s'associer au géant russe Gazprom pour produire de l'hélium à Belogorsk, en Sibérie orientale.

Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu heli nhiều nhất trên thế giới, lo ngại về điều này. Công ty Taiyo của Nhật đã liên doanh với một công ty Mỹ ở bang Wyoming để phát triển khai thác khí heli. Và Taiyo cũng vừa liên kết với một công ty lớn của Nga, Gazprom để sản xuất heli ở Belogorsk, miền Đông Siberia.

En attendant, le rationnement a déjà commencé au Japon : finis les ballons gonflés à l'hélium au Disneyland de Tokyo. Un chimiste de l'université de Cambridge en Grande-Bretagne, a même lancé un appel à l'interdiction de cette coutume foraine : lâcher les ballons d'hélium dans le ciel.

Trong khi chờ đợi thì việc hạn chế tiêu thụ heli đã bắt đầu tại Nhật: bong bóng thổi phồng bằng khí heli tại Disneyland ở Tokyo đã không còn. Một nhà hoá học của Đại học Cambridge ở Anh thậm chí đã kêu gọi cấm một thói quen thường có trong lễ hội: thả bong bóng khí heli lên bầu trời.


Theo RFI