PDA

View Full Version : Vài suy nghĩ về tiếng lóng



emcungyeukhoahoc
29-01-2015, 03:35 PM
Tiếng lóng là những từ ngữ lệch chuẩn, là cách nói sai nên chúng ta không nên dùng?

Thiết nghĩ để trả lời, trước tiên xin được phân biệt hai trường hợp sau:


- tiếng lóng: hai thằng giang hồ nói chuyện với nhau: bỉ ấy thật là te và tế bưỡu! (con nhỏ đó xinh gái và lắm tiền)

- dùng từ sai: anh ta là cứu cánh của chúng tôi trong lúc nguy nan này. (đáng ra phải nói là cứu tinh)

Nhiều người hiện nay vẫn hiểu tiếng lóng đồng nghĩa với dùng sai, nhưng thật ra không phải. Ngôn ngữ nào cũng có tiếng lóng (slang) hết; dùng đúng slang đúng chỗ, đúng hoàn cảnh, đâu phải là sai.

Ngược lại, tiếng lóng, nếu dùng chuẩn, dùng đúng, thì lại được coi là người giỏi ngôn ngữ, am hiểu văn hoá, rất khác với dùng sai; còn dùng sai chứng tỏ ... dốt ngôn ngữ!

Sở dĩ phải dùng tiếng lóng, là vì họ muốn chỉ có một đối tượng nào đó hiểu mình nói gì. Chứ không như trường hợp dùng sai - lệch chuẩn ngôn ngữ. Người dùng tiếng lóng, họ biết rõ mình có ý định nói gì và biết rõ cách diễn đạt đó, vì họ cố tình, có chủ ý lựa chọn cách diễn đạt, trong khi người dùng từ ngữ sai không biết mình nói như vậy là lệch chuẩn, dùng cứu cánh mà không biết hết nghĩa của cứu cánh, hiểu nhầm như là cứu tinh, nên dùng mà không biết.

Vậy có nên dùng tiếng lóng trong giao tiếp hàng ngày hay không?

Câu trả lời là không nên. Vì nếu dùng nhiều tiếng lóng, người nghe sẽ không hiểu bạn đang nói gì, trừ phi bạn và người nghe đang có "âm mưu" gì đó không muốn cho người khác hiểu các bạn đang nói gì. Có thể nói, tiếng lóng, đôi khi nó như là "ngoại ngữ" vậy, tức là nghe người ta nói chuyện với nhau mà mình chẳng hiểu gì.

Tham khảo thêm:

Tiếng lóng là một hình thức phương ngữ xã hội không chính thức của một ngôn ngữ, thường được sử dụng trong giao tiếp thường ngày, bởi một nhóm người. Tiếng lóng ban đầu xuất hiện nhằm mục đích che giấu ý nghĩa diễn đạt theo quy ước chỉ những người nhất định mới hiểu. Tiếng lóng thường không mang ý nghĩa trực tiếp, nghĩa đen của từ phát ra mà mang ý nghĩa tượng trưng, nghĩa bóng.

Đa số các từ lóng có nguồn gốc và được sử dụng tại một địa phương nhất định, đặc biệt là giữa các miền Bắc, Trung, Nam. Nhiều từ có từ rất lâu đời. Một số từ mới bắt đầu xuất hiện trong vài chục năm trở lại, thậm chí chỉ vài năm.

Từ lóng trong Việt ngữ được sử dụng bởi nhiều thành phần xã hội. Những từ mang nghĩa tục tĩu được học sinh, sinh viên, dân chợ búa, nông thôn, xóm lao động nghèo dùng nhiều nhất. Những từ nhẹ nhàng thay thế cho các vấn đề tế nhị thì được dùng ở ngữ cảnh lịch sự, hoặc trong cộng đồng tri thức. Những từ còn lại dùng trong các ngữ cảnh như trong gia đình, giữa bạn bè, đồng nghiệp, ở hàng quán, v.v.

(theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

Tóm lại, chúng ta không nên lạm dụng tiếng lóng, thứ ngôn ngữ không chính thức, đặc biệt là các bạn trẻ. Ở đây chỉ là tìm hiểu để biết chứ không muốn các bạn tìm hiểu để sử dụng thay cho tiếng Việt trong sáng!

vntruongson
29-01-2015, 03:56 PM
Tiếng lóng - Không hẳn là xấuSự xuất hiện ồ ạt của tiếng lóng khiến nhiều người từng phải ví hiện tượng này giống như một “cơn bão”. Một số nhà nghiên cứu cho rằng tiếng lóng là thứ rất chóng tàn. Tuy nhiên, điều này có thực sự đúng khi tiếng lóng ngày càng dày đặc trên các diễn đàn thuộc thế giới online, đang lấn sâu vào cả những giao tiếp thông thường?

Sự nở rộ của tiếng lóng, từ lóng




Trong một cuộc trắc nghiệm nhỏ trên mạng Internet, tất cả những người tham gia đều trả lời mình vẫn sử dụng tiếng lóng và thường xuyên nghe thấy người khác cũng sử dụng. Điều này hoàn toàn không bất ngờ bởi tiếng lóng ngày càng trở nên quen thuộc với mọi người. Có lẽ, hầu hết các diễn đàn trên mạng Internet, đặc biệt là các diễn đàn của giới trẻ, việc sử dụng tiếng lóng đã trở thành phổ biến, thậm chí giống như một điều tất yếu. Nhiều người trẻ cho rằng, việc sử dụng tiếng lóng chính là sự thể hiện cá tính của mình. Tiếng lóng nếu không mang những ý nghĩa tục tĩu hay vượt xa các khuôn phép đạo đức thông thường thì nó cũng giống như những ngôn ngữ bình thường khác. Hơn nữa, họ cho rằng, việc thường xuyên sử dụng tiếng lóng sẽ cảm thấy thoải mái và làm cho cuộc giao tiếp trở nên sinh động.
Có lẽ, chính vì tiếng lóng luôn mang đến cảm giác sinh động và mới lạ nên càng ngày càng được sử dụng rộng rãi. Không ai có thể thống kê hết có bao nhiêu từ lóng đang tồn tại và được sử dụng trong xã hội hiện tại. Ngay cả tại một trang web chuyên về lĩnh vực này cũng mới chỉ thống kê được khoảng 1.000 từ. Con số này khác xa với thực tế.

Tiếng lóng có những giá trị nhất định

Từ trước đến nay, tiếng lóng vẫn thường được nhiều người coi là hệ thống ngôn ngữ không chính thống, thậm chí còn là ngôn ngữ của những đối tượng “cấp thấp”. Với quan điểm ấy, có khá nhiều người không thích tiếng lóng và không chấp nhận sự tồn tại của tiếng lóng.

Theo PGS.TS ngôn ngữ học Phạm Văn Tình - Trưởng phòng thư ký biên tập, Viện Từ điển học và Bách khoa toàn thư Việt Nam thì từ lóng, tiếng lóng không hẳn là dở. Từ lóng ở xã hội nào cũng có và ngày nay, nó xuất hiện trong cả học đường và giới công chức... Đây là những đối tượng không thể xem là những đối tượng “chợ búa” được. Ông Phạm Văn Tình cũng cho rằng, việc sử dụng tiếng lóng của một bộ phận công chúng ban đầu có thể chỉ là sử dụng cho vui hoặc làm ám hiệu riêng. Tuy nhiên dần dần, nó trở thành một cách nói mới, một cách thể hiện riêng. Theo vị PGS này phán đoán thì từ lóng, tiếng lóng có lẽ sẽ không mất đi mà nó chỉ tồn tại như thế nào mà thôi. Bản thân tiếng lóng có hai mặt. Nếu không biết sử dụng phù hợp thì nó sẽ làm vẩn đục ngôn ngữ sẵn có; nếu sử dụng không đúng chỗ, đúng lúc sẽ gây khó chịu và trở ngại trong giao tiếp. Tuy nhiên, công bằng mà nói thì từ lóng cũng đòi hỏi sự sáng tạo vì người sáng tạo ra nó phải tìm ra một nghĩa mới cho một từ sẵn có. Có những từ lóng thậm chí còn có giá trị cao về mặt văn hoá.

Những từ này tuy không nhiều nhưng không phải là không có. Có thể kể một vài ví dụ như từ “kính đen” để chỉ những đối tượng mật vụ nói chung, từ “cắt đuôi” để chỉ việc dứt khỏi các đối tượng bám theo, từ “lương khô” để chỉ dự trữ nói chung... Đây là những từ lóng tồn tại khá dài theo thời gian và nó trở thành những từ thông thường được sử dụng như những từ khác trong nhiều giao dịch trong cuộc sống.

Vì thế, không thể có một mẫu số chung nào cho các từ lóng. Bản thân PGS Tình đôi khi cũng sử dụng một vài từ lóng trong các công tác chuyên môn.

PGS.TS ngôn ngữ học Phạm Văn Tình: Tiếng lóng là một ngôn ngữ thuộc một nhóm người nào đó dùng để giao tiếp với nhau, mục tiêu để hạn chế phạm vi trao đổi. Vì vậy, ban đầu nó mang tính chất là ngôn ngữ bí mật. Từ lóng cũng có thể xuất phát từ mong muốn mang lại hiệu ứng vui vẻ, điểm xuyết cho những cuộc nói chuyện vui. Từ lóng, tiếng lóng lâu nay vẫn được xem là gắn với những đối tượng không đàng hoàng, thiếu hợp pháp, mờ ám... Tuy nhiên trên thực tế, không hẳn là như vậy. Tiếng lóng, từ lóng cũng được sử dụng trong các lực lượng như bộ đội, công an, điều tra... nhằm không để lộ bí mật hoặc dùng trong một số ngành, nghề nhất định mang tính đặc thù. Từ lóng, tiếng lóng càng bí mật thì càng có giá trị. Khi từ lóng đã được xã hội hoá thì nó trở thành “từ lạ”. Từ lóng thường có tuổi thọ thấp, bị đào thải nhanh. Chỉ có một số ít từ lóng tồn tại lâu dài và trở thành ngôn ngữ toàn dân nếu là một từ hay.

Hoàng Phương
http://huc.edu.vn/chi-tiet/821/.html