草船借箭
Thuyền cỏ mượn tên

这个故事发生在一千七百多年前的三国时代。
Câu chuyện này xảy ra vào thời Tam Quốc, hơn 1700 năm trước.
曹操从北方带兵南下去打东吴。东吴从刘备那里请来诸葛亮,商量联合起来抵抗曹操。东吴的大将周瑜对诸葛亮的才干非常忌妒,总想找机会为难他。
Tào Tháo mang quân từ phương Bắc xuống phương Nam đánh Đông Ngô. Đông Ngô mời Gia Cát Lượng từ chỗ Lưu Bị đến để bàn việc liên kết với nhau chống Tào Tháo. Đại tướng Chu Du của Đông Ngô rất đố kị tài năng của Gia Cát Lượng nên luôn tìm cơ hội gây khó dễ.
一天,周对叫人把诸葛亮请来,问诸葛亮:“我们就要跟曹操打仗了,水上作战,你看用什么武器最好?”
Một hôm Chu Du cho người mời Gia Cát Lượng đến hỏi rằng: “Chúng tôi sắp đánh nhau với Tào Tháo trên sông, ông xem dùng binh khí gì là tốt nhất?”
“弓箭。”诸葛亮说。
“Cung tên”, Gia Cát Lượng nói.
“对。先生说的跟我想的一样。但是现在正缺少弓箭,想请先生负责赶造十万支。希望不要推辞。”
“Đúng rồi, tiên sinh nói giống như tôi nghĩ. Nhưng hiện đang thiếu cung tên, muốn nhờ tiên sinh phụ trách việc làm gấp mười vạn mũi tên. Hi vọng tiên sinh kô từ chối”.
“什么时候要这十万支箭呢?”诸葛亮问。
“Khi nào cần mười vạn mũi tên này vậy?” Gia Cát Lượng hỏi.
“十天造得出来吗?”
“mười ngày làm được không?”
“马上就要打仗,如果十天才把箭造好,一定会耽误大事。”
“Sắp đánh nhau đến nơi, nếu 10 mới làm xong thì e rằng sẽ hỏng việc lớn.”
周瑜一听,暗暗高兴,就问:“先生看几天可以造好?”
Chu Du nghe vậy mừng thầm hỏi: “tiên sinh xem mấy ngày có thể làm được?”
“只要三天。”
“Chỉ cần 3 ngày.”
“军队里可不能开玩笑. ”周瑜说。
“Trong quân đội không thể nói đùa”. Chu Du nói.
诸葛亮微笑着回答:“我怎么敢开玩笑,要是造不出10万支箭来,我愿意受最重的处分。”
Gia Cát Lượng mỉm cười trả lời: “Tôi sao dám nói đùa, nếu không làm xong 10 vạn mũi tên, tôi cam chịu hình phạt nặng nề nhất”.
周喻听了十分高兴。诸葛亮又说:“今天来不及了。从明天起到第三天,请派五百个士兵到江边搬箭吧。”
Chu Du nghe xong rất vui mừng. Gia Cát Lượng lại nói: “Hôm nay kô kịp rồi. Bắt đầu từ ngày mai tính đến ngày thứ ba, xin phái 500 binh sĩ đến bờ sông nhận tên nhé”.
诸葛亮走后,鲁肃对周瑜说:“三天怎么能造好十万支箭呢?诸葛亮说的是假话吧?”周瑜说:“这是他自己讲的,并不是我逼他。如果误了期,就定他的罪,他还有什么可说。你现在就去看看他的动静,回来告诉我。”
Sau khi Gia Cát Lượng đi rồi, Lỗ Túc nói với Chu Du: “3 ngày làm sao có thể làm được 10 vạn mũi tên? Gia Cát Lượng nói dối chắc?” Chu Du nói: “cái này do ông ta tự nói, không phải ta bắt ép ông ta. Nếu không đúng hẹn thì sẽ định tội ông ta, ông còn nói được gì nữa. Giờ ông đi xem thử ông ta có động tĩnh gì về báo lại cho ta biết”.
鲁肃来看诸葛亮,诸葛亮对他说:“三天要造出十万支箭来,这件事得请你帮帮我的忙了。”鲁肃说:“这都是你自己找来的,我怎么帮得了你的忙?”诸葛亮说:“希望你借给我二十只船,船要用黑布围上,每只船上要三十个士兵,再要一千个草把子,排在船的两边。第三天保证能交十万支箭。不过,这不能让周瑜知道。他知道了,我的计划就不能实现了。”鲁肃按照诸葛亮的要求准备好了一切,等侯诸葛亮使用。
Lỗ Túc đến thăm Gia Cát Lượng, Gia Cát Lượng nói với ông rằng: “3 ngày phải làm xong 10 vạn mũi tên, việc này phải nhờ ông giúp tôi.” Lỗ Túc nói: “Việc này do ông tự chuốc lấy, tôi sao có thể giúp ông nổi?” Gia Cát Lượng nói: “Mong ông mượn giúp tôi 20 chiếc thuyền, lấy vải đen bọc bên ngoài, trên mỗi thuyền chỉ cần 30 binh sĩ, lại thêm 1000 bó cỏ xếp hai bên thuyền. Ngày thứ ba bảo đảm giao đủ 10 vạn mũi tên. Nhưng việc này không thể để Chu Du biết. Ông ta mà biết thì kế hoạch của tôi không thể thực hiện được.” Lỗ Túc chuẩn bị mọi thứ theo yêu cầu của Gia Cát Lượng và chờ Gia Cát Lượng sử dụng.
第一天过去了,没见诸葛亮有什么动静;第二天也没见诸葛亮有什么动静;到第三天四更时候,诸葛亮秘密地把鲁肃请到船上。鲁肃问:“你叫我来有什么事情?”
Ngày thứ nhất trôi qua, không thấy Gia Cát Lượng có động tĩnh gì. Ngày thứ hai cũng không thấy Gia Cát Lượng có động tĩnh gì, đến canh tư ngày thứ ba, Gia Cát Lượng bí mật mời Lỗ Túc lên thuyền. Lỗ Túc hỏi: “Ông kêu tôi đến có chuyện gì vậy”.
“请你一起去取箭。”
“Mời ông cùng đi lấy tên”.
“哪里去取?”
“Đi đâu lấy?”
“不用问,去了就知道了。”说着,诸葛亮就叫人把那船用绳子连在一起,向前划去。
“Không cần hỏi, đi rồi sẽ biết”. Nói xong, Gia Cát Lượng sai người dùng thừng buộc những chiếc thuyền lại với nhau, rồi chèo về phía trước.
这时候,江上雾很大,什么也看不清。天还没亮,二十只船已经靠近曹操水军的军营。诸葛亮下令把船头朝西,船尾朝东,摆成“一”字,又叫船上士兵敲起鼓来,高声叫喊。鲁肃吃惊地说:“如果曹兵出来,怎么办?”诸葛亮笑着说:“雾这样大,曹操一定不敢派兵出来。我们只管放心喝酒谈话,等雾散了就回去。”
Lúc này trên sông sương mù dày đặc, chẳng nhìn thấy gì hết. Trời vẫn chưa sáng, 20 chiếc thuyền đã đến gần doanh trại thuỷ quân của Tào Tháo. Gia Cát Lượng ra lệnh cho quay mũi thuyền hướng tây, đuôi thuyền hướng đông, xếp thành chữ nhất, lại bảo binh sĩ đánh trống hò hét lớn tiếng. Lỗ Túc kinh ngạc hỏi: “Nếu quân Tào đến thì làm sao” Gia Cát Lượng cười nói: “Sương mù dày đặc như thế, Tào Tháo nhất định không dám xuất binh đâu. Chúng ta cứ yên tâm uống rượu trò chuyện, đợi sương mù tan thì quay về”.
曹操听到鼓声喊声,就下令说:“江上雾大,敌人的船忽然来了,一定是来袭击,千万不要随便出动。只能用箭射他们。”于是命令士兵一齐往江中射箭,箭像雨点儿似地飞过来。
Tào Tháo nghe tiếng trống tiếng thét bèn hạ lệnh: “trên sông sương mù dày đặc, thuyền quân địch đột nhiên xuất hiện, nhất định là đến tập kích, tuyệt đối không được tuỳ tiện hành động. Chỉ thề dùng tên bắn chúng”. Vì thế ra lệnh cho binh sĩ đồng loạt bắn tên vào giữa sông, tên bay đến như mưa.
太阳出来了,雾还没有散。这时候,每一只船两边草把子上都插满了箭。诸葛亮命令船上士兵一起高喊:“谢谢曹丞相的箭!”接着二十只船就飞似地划回去了。等曹操得到报告,诸葛亮的船已经走了二十多里,追也来不及了。曹操非常懊悔。
Mặt trời hiện ra, sương vẫn còn chưa tan. Lúc này những bó cỏ hai bên thuyền đều cắm đầy tên. Gia Cát Lượng ra lệnh cho binh sĩ trên thuyền cùng hô to: “Cảm ơn tên của Tào thừa tướng”. Sau đó hai mươi chiếc thuyề cùng chèo nhanh về. Đợi đến khi Tào Tháo nhận được báo cáo thì thuyền của Gia Cát Lượng đã đi được hơn 20 dặm, có đuổi cũng không kịp. Tào Tháo vô cùng hối tiếc.
那二十只船回来了,周瑜派来搬箭的五百个士兵已经到了江边。诸葛亮叫士兵们上船去搬。一只船上大约有五、六千支箭,一共有十万多支。
20 chiếc thuyền trở về, Chu Du đã phái 500 binh sĩ đến bờ sông. Gia Cát Lượng bảo binh sĩ lên thuyền lấy tên. Trên mỗi chiếc thuyền có khoảng năm sáu ngàn mũi tên, tổng cộng hơn 10 vạn mũi tên.
鲁肃见了周对,告诉他借箭的经过。周瑜长叹一声,说:“诸葛亮真了不起,我不如他啊!”
Lỗ Túc gặp Chu Du, kể cho ông ta nghe quá trình mượn tên. Chu Du thở dài nói: “Gia Cát Lượng thật tài giỏi, ta không bằng ông ấy”.