+ Trả lời Chủ đề

Chủ đề: Sách khai tâm cho người học Hán Nôm

Trang 4 của 4 Đầu tiênĐầu tiên ... 2 3 4
Kết quả 31 đến 33 của 33
  1. #31
    Xoải cánh honghue will become famous soon enough honghue will become famous soon enough honghue's Avatar
    Ngay tham gia
    Mar 2012
    Bài viết
    160
    Rep Power
    10

    Re: Sách khai tâm cho người học Hán Nôm


    读书法 有三到 心眼口 信皆要
    ĐỘC THƯ PHÁP, HỮU TAM ĐÁO. TÂM NHÃN KHẨU, TÍN GIAI YẾU. Cách đọc sách, Có ba điều đạt đến, là Tâm yếu phải đạt đến nội dung tư tưởng sách truyền tải; Mắt phải đọc thông đạt được câu chữ trong sách; Miệng phải đọc được trôi chảy câu chữ trong sách. Thực sự đó là ba điều cốt yếu.
    Đọc sách phải ba điều ưa
    Tâm ưa, mắt thích miệng vừa nhẩm theo
    Lại hay đạo nghĩa tín điều
    Là ba cốt lõi phải theo chớ rời

    方读此 勿慕彼 此未终 彼勿起
    PHƯƠNG ĐỌC THỬ, VẬT MỘ BỈ. THỬ VỊ CHUNG, BỈ VẬT KHỞI. Khi đọc sách này, đừng ham mộ sách khác. Chưa đọc xong sách này, đừng vội chuyển đọc ngay sách khác.
    Đọc sách đọc phải đến nơi
    Đừng ham chỗ nọ lại vời chỗ kia
    Sách này đọc chửa kịp qua
    Đã buông sách khác gợi ra mối nhiều

    宽为限 紧用功 功夫到 滞塞通
    KHOAN VI HẠN, KHẨN DỤNG CÔNG. CÔNG PHU ĐÁO, TRỆ TẮC THÔNG. Giới hạn thời gian thong thả, dụng công phải đều đủ. Khi công phu đã đều đủ, thì những điều tắc trệ tưởng không đạt được nổi cũng thông suốt hết.
    Khoan thai đúng mức đúng điều
    Công phu đều đặn thì điều tắc thông

    心有疑 随札记 就人问 求确义
    TÂM HỮU NGHI, TÙY TRÁT KÝ. TỰU NHÂN VẤN, CẦU XÁC NGHĨA. Trong lòng có điều gì nghi hoặc, phải ghi chú lại ngay. Gặp người để hỏi, cầu nghĩa giải thích cho chính xác.
    Điều chi nghi ngại chưa xong
    Thì ghi chép kỹ để phòng hỏi han
    Cầu tìm nghĩa lý rõ ràng
    Hỏi người rồi lại luận bàn cho ra

    易解:读书的方法要注重三到,眼到、口到、心到。三者缺一不可,如此方能收到事半功倍的效果。研究学问,要专一,要专精才能深入,不能这本书才开始读没多久,又欣羡其他的书,想看其他的书,这样永远也定不下心,必须把这本书读完,才能读另外一本。 在订定读书计划的时候,不妨宽松一些,实际执行时,就要加紧用功,严格执行,不可以懈怠偷懒,日积月累功夫深了,原先窒碍不通,困顿疑惑之处自然而然都迎刃而解了。(中庸:用功日久,而一旦豁然贯通焉,则众物之表里精粗无不到,而吾心之全体大用无不明矣。) 求学当中,心里有疑问,应随时笔记,一有机会,就向良师益友请教,务必确实明白它的真义。(不耻下问)
    Dịch giải: Phương pháp đọc sách chú trọng nhất là 3 điểm. Tâm phải chú tâm, mắt phải xem chữ, miệng phải đọc thành lời. Ba điều này thiếu 1 cũng không được. Như thế thì mới có hiệu quả. Nghiên cứu học vấn phải chuyên nhất, phải đào sâu. Đừng có sách này vừa đọc chưa bao lâu lại thích sách khác mà bỏ sách này, rút cục không có quyết tâm gì cả. Đọc xong quyển này rồi mới đọc sang quyển khác. Thời gian để đọc cũng khoan khoan nhưng có điều độ cần thực hành đúng. Công phu thế mới đều đủ đừng lười nhác. Ngày tháng càng tích lũy, công phu ngày một sâu. Chỗ nào còn nghi ngại không thông thì cũng theo thời gian mà tự giải ra như mũi nhọn đầu dao rạch chỗ mềm vậy (Sách Trung dung có câu: Dụng công lâu ngày, đến 1 hôm tự nhiên thông suốt. Thì các sự vật tinh thô trong ngoài không gì là không đạt, mà cái đại dụng của lòng ta không gì là không sáng中庸:用功日久,而一旦豁然贯通焉,则众物之表里精粗无不到,而吾心之全体大用无不明矣). Cầu học mà có điều gì còn nghi vấn thì tuỳ nơi ghi chú biên chép lại. Khi có cơ hội thì đem hỏi thầy hỏi bạn, để tỏ cái nghĩa xác thực của nó (Lời xưa có câu: Không thẹn hỏi người dưới不耻下问).

  2. #32
    Xoải cánh honghue will become famous soon enough honghue will become famous soon enough honghue's Avatar
    Ngay tham gia
    Mar 2012
    Bài viết
    160
    Rep Power
    10

    Re: Sách khai tâm cho người học Hán Nôm


    房室清 墙壁净 几案洁 笔砚正
    PHÒNG THẤT THANH, TƯỜNG BÍCH TỊNH. KỈ ÁN KHIẾT, BÚT NGHIỄN CHÍNH. Phòng ốc phải yên tĩnh, tường vách phải sạch sẽ. Bàn ghế bày ngay ngắn, bút mực xếp gọn gàng.
    Phòng ốc yên tĩnh thanh quang
    Bốn bên tường vách sẽ sàng sạch không
    Bàn ghế bày biện bên trong
    Bút nghiên đoan chính để trông gọn gàng

    墨磨偏 心不端 字不敬 心先病
    MẶC MA BIẾN, TÂM BẤT ĐOAN. TỰ BẤT KÍNH, TÂM TIÊN BỊNH. Cây mực mà mài để lệch đi, là cái tâm chưa bền, chưa đoan chính (chỉ mong cho nhanh). Viết chữ mà không kính cẩn (viết bừa, viết ngoáy) là tâm không an, lâu ngày quen đi thành tật xấu.
    Mực mài lệch cả dọc ngang
    Lòng chưa ngay thẳng rõ ràng trong nghiên
    Chữ viết chưa thẳng chưa liền
    Để thành thói bệnh rối ren xấu mình

    列典籍 有定处 读看毕 还原处
    LIỆT ĐIỂN TỊCH, HỮU ĐỊNH XỨ. ĐỌC KHÁN TẤT, HOÀN NGUYÊN XỨ. Phân kinh sách, cho thứ tự. Đọc sách xong, để chỗ cũ.
    Sách vở bày đặt lối hình
    Có chỗ quy định để mình dễ coi
    Đọc xong đặt để có nơi
    Để nguyên vị trí để ngơi khi cần

    虽有急 卷束齐 有缺坏 就补之
    TUY HỮU CẤP, QUYỂN THÚC TỀ. HỮU KHUYẾT HOẠI, TỰU BỔ CHI. Dù có gấp, cũng xếp kỹ. Sách có rách, phải tu bổ.
    Dù vội dù bận mấy phần
    Nhưng mà gấp sách muôn phần thẳng ngay
    Chỗ nào rách tu bổ ngay
    Để mà gìn giữ sau này đọc thêm

    易解:书房要整理清洁,墙壁要保持干净,读书时,书桌上笔墨纸砚等文具要放置整齐,不得凌乱,触目所及皆是井井有条,才能静下心来读书。古人写字使用毛笔,写字前先要磨墨,如果心不在焉,墨就会磨偏了,写出来的字如果歪歪斜斜,就表示你浮躁不安,心定不下来。 书籍课本应分类,排列整齐,放在固定的位置,读诵完毕须归还原处。 虽有急事,也要把书本收好再离开,书本是智慧的结晶,有缺损就要修补,保持完整。(古人一书难求,故有修补之举。)
    Dịch giải: Trong phòng học phải yên tịnh, tường vách cũng phải giữ gìn cho sạch sẽ. Khi đọc sách thì các đồ bút mực nghiên, các đồ văn thư phải gọn gàng, đừng để bừa bãi. Cứ mắt nhìn thấy mà đâu đâu cũng chỉnh tề là được, thế mới tĩnh mà đọc sách. Người xưa viết chữ dùng bút lông, trước khi viết phải mài mực. Nếu tâm không yên thì mực mài bị lệch về 1 bên; chữ viết nghiêng lệch, tháu ngoáy biểu thị là con người xốc nổi, không để tâm. Các sách vở cũng chia các loại để cho gọn gàng, đặt nơi cố định, đọc xong thì lại để vào chỗ cũ. Sau có việc gấp thì đem sách cũ lấy ra cũng nhanh tiện. Sách là nơi kết tinh của trí tuệ, nếu có chỗ nào sách hỏng thì phải tu bổ dán bọc lại, cho nó hoàn chỉnh. (Người xưa 1 quyển sách rấtt khó cầu, nên thường hay tu bổ cho sách bền đẹp)

  3. #33
    Xoải cánh honghue will become famous soon enough honghue will become famous soon enough honghue's Avatar
    Ngay tham gia
    Mar 2012
    Bài viết
    160
    Rep Power
    10

    Re: Sách khai tâm cho người học Hán Nôm


    非圣书 屏勿视 蔽聪明 坏心志
    PHI THÁNH THƯ, BÍNH VẬT THỊ. TẾ THÔNG MINH, HOẠI TÂM CHÍ. Không phải là sách thành hiền, thì không xem đọc. Đọc sách ấy sẽ bị che khuất tâm trí, mất sự hông minh, hại cho tinh thần.
    Sách chi lỗi đạo thánh hiền
    Thì đều bỏ chớ đọc thêm ý tà
    Thông minh bị lấp đường ra
    Tâm chí tổn hại sao mà nên thân

    勿自暴 勿自弃 圣与贤 可驯致
    VẬT TỰ BẠO, VẬT TỰ KHÍ. THÁNH DỮ HIỀN, KHẢ TUẦN TRÍ. Đừng quá cam chịu, đừng quá nản buông bỏ. Đức vị Thánh hiền, đều có thể rèn luyện để đạt đến được.
    Cũng đừng nản chí than thân
    Cũng đừng tự kỷ buông chân thụt lùi
    Thánh xưa cũng thể là người
    Học hành rèn luyện đến nơi thôi mà

    易解:不是传述圣贤言行的著作,以及有害身心健康的不良书刊,都应该摒弃不要看,以免身心受到污染,智慧遭受蒙蔽,心志变得不健康。遇到困难或挫折的时候,不要自暴自弃,也不必愤世嫉俗,看什么都不顺眼,应该发愤向上努力学习,圣贤境界虽高,循序渐进,也是可以达到的。 (孟子曰:舜何人也,予何人也,有为者亦若是!) (唐诗:劝君莫惜金缕衣,劝君惜取少年时。花开堪折直须折,莫待无花空折枝。)
    Dịch giải: Nếu không phải là kinh sách của thánh hiền, không phải sách về đức hạnh, mà có hại cho sức khỏe, cho tâm hồn con người thì đều không nên xem đọc, phải vứt bỏ để tránh bị ô nhiễm, trí tuệ bị mờ tối, tâm hồn trí tuê bị che khuất. Gặp phải hoàn cảnh khó khăn đừng khoanh tay cam chịu, đừng nản lòng buông xuôi. Cũng đừng giận đời chán đời, xem điều gì cũng là nghịch mắt mà phải gắng chí phấn đấu học tập hơn. Cảnh giới thánh hiền tuy cao nhưng tuần tự dần dần tu tập cũng có thể đạt đến được (Sách Mạnh tử nói: Thuấn là người thế nào, ta là người thế nào, những người có thể làm được đều như thế thôi孟子曰:舜何人也,予何人也,有为者亦若是; Thơ Đường có bài: Xin anh đừng tiếc áo vàng; Xin anh tiếc lấy sức chàng tuổi xuân; Hoa kia tươi ngắt đúng tuần; Đừng chờ hoa rụng chỉ phần cành không劝君莫惜金缕衣,劝君惜取少年时。花开堪折直须折,莫待无花空折枝)

    Deutchland, Taucha, 5-4-2013
    Nguyễn Đức Toàn đọc tham khảo vào dịch sửa lại.

    [1] Đảng Băng Hác党冰壑 tức Đảng Thành党成(1615-1692), tự là Hiến Công宪公, hiệu là Băng Hác冰壑, người huyện Tân Hưng, Giáng Châu. Là học giả nổi tiếng cuối Minh đầu Thanh. Đi thi nhiều lần không đỗ, quyết chí từ bỏ khoa trường, chuyên tâm học vấn, kiêm đọc các sách, lạnh nhạt với thế tục. Ông có các tác phẩm còn lại như Nhật tri lục日知录, Ngưỡng tư lục仰思录, Học Dung đạm ngôn 学庸澹言, Học tư nhị biên 学思二 编, ... Người đời sau biên tập tác phẩm của ông thành Đảng Băng Hác toàn thư党冰壑全书 13 quyển.
    [2] Giả Tồn Nhân(1724-?), người đời Thanh, quê Phù Sơn浮山, tỉnh Sơn Tây. Tên tự là Mộc Trai木斋, hiệu là Dư Điền余田, là người nổi tiếng hiếu hạnh đương thời. Sau khi mất được tòng tự trong Hiếu Đễ từ. Có văn bia ca tụng công đức hành trạng của ông do Tiến sĩ khoa Ất hợi đời Càn Long là Phạm Hạc Niên soạn.
    [3] Nhị thập tứ hiếu: sách nêu gương 24 tấm gương hiếu thảo của Trung Quốc, sách đã được Lý Văn Phức, học giả Việt Nam diễn dịch ra chữ Nôm Việt vào khoảng giữa đời Nguyễn.


    (Hết)

+ Trả lời Chủ đề
Trang 4 của 4 Đầu tiênĐầu tiên ... 2 3 4

Các Chủ đề tương tự

  1. Trả lời: 1
    Bài viết cuối: 15-09-2012, 11:45 AM
  2. Chuyện rùng rợn về cuốn sách bọc da người
    Bởi matbiec trong diễn đàn Những điều kỳ thú
    Trả lời: 0
    Bài viết cuối: 25-04-2012, 01:01 PM
  3. Sách điện tử và sách giấy trong thế kỷ 21
    Bởi banhdacua trong diễn đàn Sự kiện Văn hoá - Giáo dục - Nghệ thuật
    Trả lời: 0
    Bài viết cuối: 19-04-2012, 03:19 PM
  4. Chín cuốn sách nên tìm đọc trong Hội sách TP.HCM 2012
    Bởi yenminh0210 trong diễn đàn Sách
    Trả lời: 1
    Bài viết cuối: 24-03-2012, 12:13 PM
  5. Sách lá - Báu vật của người Khùa
    Bởi yenminh0210 trong diễn đàn Cộng đồng các dân tộc
    Trả lời: 1
    Bài viết cuối: 02-03-2012, 12:32 PM
Quyền viết bài
  • Bạn Không thể gửi Chủ đề mới
  • Bạn Không thể Gửi trả lời
  • Bạn Không thể Gửi file đính kèm
  • Bạn Không thể Sửa bài viết của mình